ريچارد بل ( مترجم : بهاء الدين خرمشاهى )

39

در آمدى بر تاريخ قرآن ( فارسى )

مكيان كه بسى بيشتر از آنان بودند به پيروزى رساند ، و در حدود نيمى از مردان برجسته مكه را كشت . اين به مبارزه خواندن امپراتورى تجارى مكه بود ، كه تاجران بزرگ نمىتوانستند ناديده‌اش بگيرند . در حدود يك سال بعد ، اينان به آبادى مدينه هجوم بردند ، و در نزديكى كوه احد ، جنگ را به سود خود پيش بردند ، ولى نتوانستند ضربات سنگينى به محمد [ ص ] وارد كنند ، تا چه رسد كه او را مستأصل سازند . قرآن ، هم شادمانى مسلمانان را پس از پيروزى بدر كه به نظر آنان اشارت الهى به صدق آرمان آنان بود منعكس كرده است ، و هم هراسشان پس از واقعهء احد را كه نگران شدند مبادا او تنهايشان گذاشته باشد . در قرآن راجع به حوادث بعدى مربوط به كشاكش حضرت محمد [ ص ] با مكيان ، اشارات نسبتا كمترى هست . در سال 626 م آنان با تشكيل اتحاديه‌اى از قبايل ، مدينه را به‌مدت دو هفته محاصره كردند ، ولى به موفقيتى دست نيافتند . در مارس سال 628 م حضرت محمد [ ص ] كوشيد كه با همراهى 1600 تن از يارانش حج به‌جاى آورد ؛ هرچند كه مكيان راه را بر او گرفتند و مجبورش كردند كه زيارتش را تا سال ديگر به تأخير بيندازد ، ولى او با آنان پيمانى در حديبيه منعقد كرد كه به مخاصمات پايان داد . حضرت [ ص ] برخوردى را كه بين قبايلى كه با هردو طرف متحد بودند ، پيش‌آمد ، حمل بر اين كرد كه مكيان پيمان‌شكنى كرده‌اند ، و لذا در رأس سپاهى متشكل از ده‌هزار نفر در ژانويهء سال 630 م ، به عزم [ تسخير ] مكه به‌راه افتاد و فاتحانه تقريبا بدون هيچ جنگى وارد مكه شد و نرمش و بزرگوارى بسيارى به دشمنان پيشينش يعنى مكيان نشان داد ، و اغلب آنان در آخرين مرحله از رسالت حضرت [ ص ] به او پيوستند ، و به اين واقعيت كه او پيامبر الهى است ، گردن نهادند . اين مرحلهء نهايى با گسترش اقتدار حضرت به اغلب مناطق عربستان و هموار ساختن راهى كه فتوحات بعدى بيرون از عربستان را ممكن ساخت ، تقويت شد . حتى پيش از سال 630 م معدودى از قبايل چادرنشين با حضرت [ ص ] متحد شده ، و مرجعيت سياسى و همچنين دينى او را به رسميت شناخته بودند . حضرت [ ص ] دو يا سه هفته پس از ورود فاتحانه‌اش به مكه ، سپاه ده‌هزار نفرى خود و دوهزار تن از مكيان را به منطقه‌اى در شمال مكه كه حنين نام دارد ، راهبرى كرد و با نيروى متمركزى كه هم با او و مسلمانان قديم و